Kurtuluş Savaşı Hazırlık Dönemi İnkılap Tarihi Ders Notu

KURTULUŞ SAVAŞI HAZIRLIK DÖNEMİ

KUVAY-I MİLLİYE

    Amacı; hiçbir devletin egemenliğini kabul etmemek, Türk milletinin kendi bayrağı altında özgür ve bağımsız yaşamasını sağlamaktır.

Kuvay-ı Milliye Birliklerinin Özellikleri

·          Bölgesel nitelikteki gönüllülerden oluşmuş küçük bir askeri birliktir.

·          İhtiyaçları halk tarafından karşılanmıştır.

·          Askeri bir disiplinden geçmemişlerdir.

·          İşgalleri önleyememiş fakat yavaşlatmıştır.

·          Düzenli ordu kuruluncaya kadar düşman kuvvetlerini oyalamıştır.

·          TBMM’ye karşı çıkan isyanların bastırılmasında önemli rol oynamıştır (Düzenli ordu kurulduktan sonra görevi sona ermiştir.)

Ya İstiklal Ya Ölüm: Kurtuluş Savaşında Cepheler - 8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Notları

8. Sınıf İnkılap Tarihi Dersi 

ÜNİTE 3: YA İSTİKLAL YA ÖLÜM    

Kurtuluş Savaşında Cepheler

KURTULUŞ SAVAŞININ ASKERİ STRATEJİSİ

ü  Önce Erzurum'da bulunan XV. kolordu komutanı Kâzım Karabekir Paşa aracılığıyla doğudaki Ermeni işgalini sona erdir­mek

ü  Güney cephesinde Fransızlara karşı düzenli birliklerle savaş­ma imkanı olmadığından milis kuvvetleriyle bölgenin kurtulu­şunu sağlamak

ü  Kurtuluş savaşının kaderini belirleyecek olan Batı cephesin­de Yunanlılara karşı önce savunma savaşı yaparak oyala­mak, gerekli hazırlıklar yapıldıktan sonra taarruz ederek düş­manı yurttan atmak

ü  Doğu Trakya'ya boğazlar işgal altında olduğundan yardım göndermek mümkün olmadığı için kendi imkanlarıyla kurtul­masını sağlamak

Mudanya Ateşkes Antlaşması 11 Ekim 1922 - 8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Notları

MUDANYA ATEŞKES ANTLAŞMASI 11 EKİM 1922

Katılan Devletler:

İngiltere - İtalya - Fransa <-> TBMM

§  Yunanlılar katılmadı.

§  Yunanistan'ı İngiltere temsil etti.

§  TBMM'nin temsilcisi ismet Paşa'dır.

Büyük Taarruz 26-30 Ağustos 1922 - 8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Notları

BÜYÜK TAARRUZ 26-30 AĞUSTOS 1922

Yapılan Hazırlıklar

Ø  Bir yıla yakın hızlı ve gizli olarak savaş hazırlıkları yapıldı.

Ø  Doğu ve güney cephelerinden takviye birlikler getirildi.

Ø  Tekalif-i Milliye Kanunu bütün yurtta uygulandı.

Ø  Orduya taarruz eğitimi verildi.

Ø  Mustafa Kemal Paşa'nın başkomutanlık süresi uzatıldı.

Ø  Türk ordusu 26 Ağustos 1922'de Afyon'dan taarruza geçti.

Ø  Afyon'dan taarruz edilmesinin sebebi,

Ø  Yunanlıların taarruzu Eskişehir'den beklemeleri

Ø  Afyon’un ulaşım ve haberleşme açısından merkezi bir konum olması

Sakarya Savaşı, Kars Antlaşması, Ankara Antlaşması 8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Notları

SAKARYA SAVAŞI 23 AĞUSTOS-13 EYLÜL 1921

Sebepleri:

Ø  Yunanlıların Türk ordusunu kesin olarak yok ederek Anka­ra'yı işgal etmek istemeleri

Ø  22 gün 22 gece savaş sürdü.

Ø  Mustafa Kemal Paşa, "hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır, o satıh da bütün vatandır vatanın her karış toprağı va­tandaşın kanıyla sulanmadıkça terk olunamaz" sözünü söyledi.

Mustafa Kemal Paşa'nın Başkomutan Olması 5 Ağustos 1921 - 8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Notları

MUSTAFA KEMAL PAŞA'NIN BAŞKOMUTAN OLMASI 5 AĞUSTOS 1921

Ø  Yunan ilerleyişini durdurmak için Mustafa Kemal Paşa'nın or­dunun başına geçmesi fikri gündeme geldi.

Ø  TBMM'deki milletvekillerinin çoğunluğunun isteğiyle Mustafa Kemal Paşa başkomutanlığa seçildi.

Ø  Savaşın kazanılması amacıyla daha hızlı kararlar alabilme­si ve uygulayabilmesi için Mustafa Kemal Paşa'ya TBMM'nin bütün yetkileri üç ay süre ile verildi. (Bu yetki daha sonra uza­tıldı.)     '

Ø  Böylece Mustafa Kemal Paşa Erzurum Kongresi öncesi isti­fa ettiği askerlik mesleğine geri döndü.

2. İnönü Savaşı ve Kütahya Eskişehir Savaşları 8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Notları

II. İNÖNÜ SAVAŞI     23-31 MART 1921

Sebepleri

§  TBMM'nin Londra Konferansı'nda Sevr'i kabul etmemesi

§  Yunanlıların I. İnönü mağlubiyetinin öcünü almak istemesi

§  Türk ordusunun güçlenmeden yok edilmek istenmesi

§  İngilizlerin Yunanlıları teşvik etmesi

§  Yunanlıların işgallerini devam ettirmek istemesi

Moskova Antlaşması 16 Mart 1921 - 8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Notları

MOSKOVA ANTLAŞMASI 16 MART 1921

Türk-Rus Yakınlaşmasının Nedenleri

Ø  TBMM'nin doğuda Ermenilere karşı başarı kazanması

Ø  Fransızlara karşı güneydeki halk direnişinin etkili olması

Ø  Yunanlılara karşı I. İnönü zaferinin kazanılması

Ø  İki ülke arasında karşılıklı elçilikler açılarak iyi ilişkilerin baş­laması

Ø  Mustafa Kemal Paşa'nın diplomatik çabaları

Ø  Her iki ülkenin de düşmanlarının ortak olması

Ø  Sovyet Rusya'nın Anadolu'daki milli mücadeleyi kendi rejimi­ne dönüştürmek istemesi

Londra Konferansı 23 Şubat-12 Mart 1921 - 8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Notları

LONDRA KONFERANSI 23 ŞUBAT-12 MART 1921

Katılan devletler

İngiltere -   İtalya          -     İstanbul Hükümeti

Fransa - Yunanistan    -     TBMM

(Toplanmasında Etkili Olan Devletler: Fransa-ltalya

TBMM temsilcisi                                  : Bekir Sami Bey

İstanbul Hükümeti Temsilcisi                 : Tevfik Paşa

Konferanstaki Türk Tezi                      : Misak-ı Milli

İtilaf Devletlerinin Tezi                         : Sevr Antlaşması

Düzenli Ordunun Kurulması, 1. İnönü Savaşı 8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Notları

DÜZENLİ ORDUNUN KURULMASI 8 KASIM 1920

Sebepleri

+ Kuvay-ı Milliye birliklerinin halktan zorla para ve yardım top­lamaları

+ Yunan ilerleyişini durduramamaları

+ Kuvay-ı Milliye komutanlarının merkezi otoriteden uzak, baş­larına buyruk hareket etmeleri

+  Bölgesel kurtuluşu hedef almaları

Kurtuluş Savaşında Cepheler: Batı Cephesi, 8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Notları

D- DOĞU TRAKYA'NIN İŞGALİ ve KURTULUŞU)

Ø  15 Mayıs 1919'da İzmir'in Yunanlılar tarafından işgal edildi.

Ø  İtilaf devletleri Sevr Antlaşması'nı kabul ettirmek için Yunan­lıların tekrar taarruz etmelerini sağladılar.

Ø  22 Haziran 1920'den itibaren Yunanlılar Batı Anadolu'daki bazı yerlerle birlikte Doğu Trakya'yı da işgal ettiler.

Ø  Boğazların işgal altında olması nedeniyle Anadolu'dan Doğu Trakya'ya yardım gönderilemedi.

Ø  Bölgedeki Türkler Trakya-Paşaeli Cemiyeti'nin öncülüğünde kendi imkanlarıyla mücadele ettiler.

Ø  Doğu Trakya, Mudanya Ateşkesi'nden (11 Ekim 1922) sonra savaş yapılmadan kurtarıldı.

Kurtuluş Savaşında Cepheler: Güney Cephesi, 8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Notları

B- GÜNEY CEPHESİ

Ø  Mondros Mütakeresi'nden sonra Adana, Antep, Maraş ve Urfa önce İngilizlerin işgaline uğramış, Paris Konferansından sonra Fransızlara devredilmiştir.

Ø  İngilizler bölge halkına yönelik baskılar yapmadıkları için cid­di bir direnişle karşılaşmadılar.

Ø  Fransızlar bölgeyi Ermenilerle birlikte işgal ederek ağır bas­kılar yaptılar ve sivil halka yönelik katliamlar gerçekleştirdiler. Bu durum halkın tepkisine neden oldu.

Ø  Sivas Kongresi'nde bölgeye komutanlar tayin edildi. Bölgede bütün halkın katıldığı bir Kuvay-ı Milliye hareketi başladı.

Ø  Uzun mücadelelerden sonra;

Ø  11 Şubat 1920'de Maraş, 10 Nisan 1920'de Urfa, 8 Şubat 1921'de Antep kurtarıldı.

Ø  Fransızlar Sakarya Savaşı'ndan sonra imzalanan Ankara Antlaşması (20 Ekim 1921) ile Anadolu'yu terkettiler.

Ø  TBMM tarafından Maraş'a "Kahraman", Antep'e "Gazi", Urfa'ya "Şanlı" unvanları verildi.

C- KURTULUŞ SAVAŞI VE İTALYANLAR

Ø  Birinci Dünya savaşı sırasında İtalya'ya gizli anlaşmayla İz­mir verilmişti.

Ø  Paris Konferansı'nda (18 Ocak 1919) İngilizler Akdeniz'de güçlü bir İtalya istemedikleri için İzmir'in Yunanlılara verilme­sini sağladılar. Bu olay anlaşmazlığa neden oldu.

Ø  İtalyanlar Muğla, Antalya ve çevresini işgal ettiler.

Ø  İtalyanlarla TBMM arasında ciddi bir savaş olmadı. Çünkü İtalyanların hem İngilizlerle arasının açılması hem de bu dö­nemde İtalya'da iç karışıklık olması savaş ihtimalini azalttı.

Ø  İtalyanlar II. İnönü savaşından sonra Anadolu'dan çekilmeye başladılar (5 Temmuz 1921) Sakarya savaşından sonra ta­mamen çekildiler.

Kurtuluş Savaşında Cepheler A. Doğu Cephesi, 8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Notları

A- DOĞU CEPHESİ

Ermeni Meselesi

Ø  Ermeniler XIX. yy ortalarına kadar Osmanlı hakimiyetinde barış içinde yaşamışlar, devlete olan bağlılıklarından dolayı kendilerine "millet—i sadıka" denilmiştir.

Ø  Fransız ihtilalinin etkisi ve Avrupalı devletlerin kışkırtmaları sonucu XIX. yy'ın sonlarına doğru Ermeniler bağımsız olma fikrine sahip olmuşlardır.Ø  Ermeni meselesi ilk kez Berlin Antlaşması'nda (1878) günde­me gelmiştir. Bu antlaşmada Osmanlı Devleti'nden Doğu Anadolu'da Ermeniler lehine ıslahatlar yapması istenmiştir.

Ø  Sultan II. Abdülhamit Ermenilerin bağımsız olmalarını sağla­yacak olan bu ıslahatları uygulamamıştır.